Maarten*, 23 jaar oud, heeft een kleine acht maanden in Pension Spaarnezicht gewoond. Hij is aangemeld door Team Integrale Zorg (TIZ), onderdeel van de GGZ Ingeest Haarlem.

 

Maarten heeft twee keer eerder in Pension Spaarnezicht gewoond; de laatste keer was ongeveer vijf jaar geleden. Zijn verblijf is destijds op een negatieve manier afgesloten.

 

Voorheen verbleef Maarten bij een vriend. Ondanks dat deze opvang relatief goed verliep, kon Maarten daar niet langer blijven en heeft hij zo’n vijf maanden gezworven voordat de aanmelding bij Spaarnezicht plaatsvond. Maarten was ingeloot voor een HAT-woning op het terrein van de GGZ Ingeest, dat echter pas maanden later zou worden opgeleverd. Team Integrale Zorg begeleidt de mensen die op deze woningen aanspraak maken, maar tot de oplevering had Maarten ook onderdak nodig. Pension Spaarnezicht leek op dat moment de meeste geschikte plek om te overbruggen.

 

Terugblik in een notendop

GGZ Ingeest heeft het volgende gediagnosticeerd: bij Maarten is sprake van een schizofrene ontwikkeling naast een persoonlijkheidsstoornis met antisociale en borderline-trekken. Impulsdoorbraken lijken te maken te hebben met wietgebruik.

 

Maarten heeft vanaf zijn 17-de op vele plekken gewoond, maar even zo vaak heeft hij die plaats moeten verlaten wegens zijn onaanvaardbare agressieve en dreigende gedrag. Deze plekken varieerden van open tot gesloten settingen, van nachtopvang tot 24-uursopvang.

 

Volgens Maarten was hij binnen zijn familie de zondebok. Hij wilde daar weinig over kwijt. Vanaf zijn 17-de moest hij voor zichzelf zorgen. Maarten heeft contact met een oudere vriend bij wie hij soms verbleef. Daarnaast zijn zijn oma en pleegmoeder belangrijk voor hem. Met zijn moeder heeft hij tijdens zijn verblijf in Spaarnezicht nauwelijks contact onderhouden.

 

Plaatsing in Spaarnezicht

Maartens verblijf in Spaarnezicht was niet vanzelfsprekend. Zowel Maarten, de medewerker van TIZ als Spaarnezicht wist op voorhand dat dit verblijf van alle partijen veel zou vragen. Is Spaarnezicht in staat om te gaan met iemand die zijn woede-impulsen moeilijk tot niet (?) kan beheersen/bedwingen? Kunnen wij de goede toon vinden naar Maarten? Kan Maarten omgaan met de drukte/de veelheid aan prikkels in Spaarnezicht? Kan Maarten zich op zijn kamer terugtrekken als het hem te veel wordt? Heeft Maarten genoeg vaardigheden en/of uitwijkmogelijkheden voor als het hem te veel wordt? Wat is toelaatbaar voor de medewerkers van Spaarnezicht?

 

Er waren veel vragen. Toch hebben wij gezamenlijk besloten Maarten te plaatsen, ondanks de risico’s die deze plaatsing op voorhand met zich meedroeg. Met TIZ en Maarten is afgesproken dat een wekelijks contact met TIZ een voorwaarde voor het verblijf zou zijn en dat Spaarnezicht te allen tijde een beroep moet kunnen doen op TIZ/GGZ Ingeest. Daarnaast heeft de medewerker van TIZ tijdens een van onze teamvergaderingen verteld wat mogelijk werkt bij Maarten en wat vooral niet. Tot slot hebben we met elkaar afgesproken dat Maarten gebaat moet zijn bij wat Spaarnezicht zoal kan bieden. Als het onverhoopt toch niet gaat, moeten we besluiten om te stoppen. In het belang van Maarten, maar ook in het belang van de andere bewoners en werkers van Spaarnezicht.

 

Maarten en zijn verblijf in Spaarnezicht

Maarten was de eerste maanden veel op zichzelf, hij kon geen mensen om zich heen velen en wilde het liefst overdag elders vertoeven. Bij aanvang was het idee dat Maarten overdag naar zijn pleegouder zou gaan. Daar maakte Maarten echter dagelijks ruzie waardoor de pleegouder genoodzaakt was hem de toegang te ontzeggen. Bij zijn vertrek uit Spaarnezicht was het contact met zijn pleegouder voorzichtig hersteld.

 

Tijdens zijn verblijf in Spaarnezicht is Maarten komen te werken bij Actief Talent, een werkproject in de Groenvoorziening. De Gemeentelijke Sociale Dienst heeft Maarten dit re-integratieproject aangeboden. Een schot in de roos. Maarten vond het heerlijk om buiten te zijn. Het liefst zou hij op de vuilniswagen willen rijden, maar dit vond hij ook helemaal oké. Lekker op zichzelf, geen mensen die hem op zijn lip zitten. Maarten was en is ondanks alles goed in staat om aan zijn verplichtingen van Actief Talent te voldoen.

 

Maarten was in het begin van zijn verblijf erg onrustig en ontoegankelijk, hij kon buitensporig boos worden om alles en niets. Een ‘toevallige’ blik, een opmerking, het maakte hem (soms) razend. Maarten was zeer achterdochtig. Daarnaast was hij ‘obsessief’ bezig met pijnen, inclusief pijnstillers; hij heeft een behandelend arts bedreigd en deze heeft hem vervolgens verdere toegang ontzegd. Maarten reageerde zich regelmatig af door enorm te schreeuwen. Ook moesten spullen als zijn deur, de wastafel en de kast op zijn kamer het ontgelden. Maarten ontspande zich door enorm hard te gaan rennen buiten de deur of door te gaan zwemmen. Ook was hij steeds beter aan te spreken tijdens een woede-uitbarsting en op den duur kwam hij zelf terug op zijn soms zeer onaangename gedrag.

 

Tijdens Maartens verblijf is de inname van zijn diverse noodzakelijke medicijnen veelvuldig onderwerp van gesprek geweest. Maarten moest zijn medicijnen aangeboden krijgen (Spaarnezicht heeft alle medicijnen in beheer en zet deze uit) , maar hij weigerde regelmatig één of beide medicijnen in te nemen.

 

Als Maarten zich goed voelde kwam hij aan de tafel zitten of ging hij op de bank in de huiskamer zitten. De laatste maanden van zijn verblijf was dat steeds meer het geval. In de loop der tijd hebben we Maarten zien veranderen van een teruggetrokken agressief persoon naar een wat socialer persoon. Zijn woedeaanvallen kwamen minder frequent voor, de gesprekken met hem werden minder onsamenhangend, hij zocht meer contact met andere medebewoners en werkers en hij kreeg een vriend, een maatje in Spaarnezicht met wie hij meer en meer optrok, in het pension maar ook buiten de deur.

 

Welk perspectief heeft Maarten?

Maarten was ingeloot voor een HAT-woning op het terrein van de GGZ Ingeest. Op het moment dat hij bij ons verbleef, was het nog de vraag of Maarten in staat was om min of meer zelfstandig te kunnen wonen op het terrein van de GGZ Ingeest. TIZ geeft immers een aantal uren ambulante begeleiding, wat betekent dat Maarten veelal zelfstandig zijn leven ter hand moest nemen.
Maar Maarten heeft het gered. Met vallen en opstaan en met de nodige woede-uitbarstingen is het hem gelukt te vertrekken naar de beoogde HAT-woning. Dat is een geweldige, ongekende prestatie van hem. Vooral van hem.

 

De samenwerking met TIZ en Spaarnezicht is naar volle tevredenheid verlopen. Volgens de medewerker van TIZ is Maarten enorm vooruit gegaan tijdens zijn verblijf bij ons. De begeleiding en continue aanwezigheid, ons geduld en de structuur in Spaarnezicht hebben Maarten goed gedaan. Hij is rustiger geworden.

 

Hoe gaat het nu met Maarten?

Maarten laat zich af en toe in Spaarnezicht zien. Hij ziet er goed uit, heeft de overstap naar de HAT-woning gemaakt en dat doet hem ogenschijnlijk goed. Eindelijk een eigen plek. Maarten zal naar alle waarschijnlijkheid zijn hele leven afhankelijk blijven van psychiatrische hulp en begeleiding, maar als hij het op deze manier redt is dat een geweldige opsteker voor hem.
Soms ontmoeten medewerkers van Spaarnezicht hem tijdens zijn werk buiten; hij is nog steeds een aantal dagen werkzaam bij Actief Talent. Maarten maakt dan zowaar spontaan een praatje.
Wie had dat gedacht.

 

 

* Maarten is een gefingeerde naam